29/05/2017 LÊ QUANG THANH Thạc sĩ - Bác sĩ Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ Tầm soát đầu tay bằng HPV DNA Bước tiến mới trong sàng lọc nguy cơ UTCTC BS. Lê Quang Thanh Bệnh viện Từ Dũ 2017 2 1
29/05/2017 Nội dung thảo luận • Hạn chế của tế bào học 3 Tế bào học Cổ tử cung Được giới thiệu bởi Babes và Papanicolaou từ những thập niên 1920 Được chấp thuận sử dụng rộng rãi tại các nước bắt đầu từ thập niên 1950 Nhanh chóng làm giảm ung thư cổ tử Dr. George M. Papanicolaou 1883-1962 4 2
29/05/2017 Dao động của kết quả tế bào học Tế bào nhúng dịch trong nghiên cứu ATHENA Lab A Lab B Lab C Lab D Number 12,294 4,218 16,979 12,442 Median Age 40.9 37.9 39.3 40.1 >ASC-US 3.8% 5.2% 8.1% 9.9% Sensitivity of cytology* 42.0 51.0 60.5 73.0 Sensitivity of HPV test* 90.1 88.2 88.4 88.9 For CIN2+ Wright, TC et al. 2013 Int. J. Cancer. Oct 7 epub 5 Nội dung thảo luận • Hạn chế của tế bào học • Tầm soát đầu tay bằng HPV DNA 6 3
29/05/2017 Human Papillomavirus Mối liên hệ với bệnh học cổ tử cung Mối liên hệ được thiêt lập từ những năm đầu thập niên 1990's Gây nên >99% những tổn thương ở mức độ CIN 3 Gây nên>95% ung thư CTC xâm lấn 14 chủng nguy cơ cao được tìm thấy trong hầu hết các tổn thương ung thư CTC 7 HPV như là xét nghiệm sàng lọc chính ban đầu Tất cả các thử nghiệm đều có chung một kết quả • Một vài nghiên cứu sàng lọc ngẫu nhiên từ Châu Âu – NTCC, POBOSCAM, VUSA, ARTISTIC, SWEDESCREEN, Finnish Screening Trial • 1 nghiên cứu quan sát từ Mỹ – ATHENA • Thử nghiệm Kaiser. – NCI's Kaiser N. California study • Tất cả đều chứng minh rằng sàng lọc đầu tay bằng HPV an toàn và hiệu quả 8 4
29/05/2017 Sàng lọc đầu tay bằng HPV so với TBH Thử nghiệm tại Italia • Phụ nữ từ 25-60 tuổi được ngẫu nhiên làm xét nghiệm HPV (n=47,369) hoặc làm tế bào học truyền thống (n=47,001) • Soi cổ tử cung nếu kết quả TBH là >ASCUS hoặc nếu hrHPV (+) • Đa số trải qua 2 vòng sàng lọc trong thời gian 6 năm Ronco G, et al. Lancet Oncol. 2010;11: 249-257. 9 9 Thử nghiệm ngẫu nhiên tại Italia- Thiết kế nghiên cứu 94,370 phụ nữ được lựa chọn ngẫu nhiên Tế bào học truyền thống hrHPV DNA Testing Soi cổ tử cung nếu Soi cổ tử cung nếu > ASCUS hrHPV (+) Tế bào học truyền thống HrHPV DNA Ronco G, et al. Lancet Oncol. 2010;11: 249-257. 10 10 5
29/05/2017 Sàng lọc dựa trên HPV Thử nghiệm ngẫu nhiên tại Italia HPV Arm Pap Arm Khi phát hiện CIN3 CA CIN3 CA Vòng 1 98 6 47 8 Vòng 2 8 0 17 7 Tổng cộng 106 6 64 15 Ronco G, et al. Lancet Oncol. 2010;11: 249-257. 11 11 Sàng lọc dựa trên HPV Thử nghiệm ngẫu nhiên tại Italia HPV Arm Pap Arm Khi phát hiện CIN3 CA CIN3 CA Vòng 1 98 6 47 8 Vòng 2 8 0 17 7 Tổng cộng 106 6 64 15 Ronco G, et al. Lancet Oncol. 2010;11: 249-257. 12 12 6
29/05/2017 Sàng lọc dựa trên HPV Thử nghiệm ngẫu nhiên tại Italia HPV Arm Pap Arm Khi phát hiện CIN3 CA CIN3 CA Vòng 1 98 6 47 8 Vòng 2 8 0 17 7 Tổng cộng 106 6 64 15 Ronco G, et al. Lancet Oncol. 2010;11: 249-257. 13 13 Sàng lọc dựa trên HPV Thử nghiệm ngẫu nhiên tại Italia HPV Arm Pap Arm Khi phát hiện CIN3 CA CIN3 CA Vòng 1 98 6 47 8 Vòng 2 8 0 17 7 Tổng cộng 106 6 64 15 Ronco G, et al. Lancet Oncol. 2010;11: 249-257. 14 14 7
29/05/2017 Sàng lọc dựa trên HPV Thử nghiệm ngẫu nhiên tại Italia HPV Arm Pap Arm Khi phát hiện CIN3 CA CIN3 CA Vòng 1 98 6 47 8 Vòng 2 8 0 17 7 Tổng cộng 106 6 64 15 Ronco G, et al. Lancet Oncol. 2010;11: 249-257. 15 15 Sàng lọc dựa trên HPV Thử nghiệm ngẫu nhiên tại Italia HPV Arm Pap Arm Khi phát hiện CIN3 CA CIN3 CA Vòng 1 98 6 47 8 Vòng 2 8 0 17 7 Tổng cộng 106 6 64 15 Ronco G, et al. Lancet Oncol. 2010;11: 249-257. 16 16 8
29/05/2017 Sàng lọc dựa trên HPV Thử nghiệm ngẫu nhiên tại Italia HPV Arm Pap Arm Khi phát hiện CIN3 CA CIN3 CA Vòng 1 98 6 47 8 Vòng 2 8 0 17 7 Tổng cộng 106 6 64 15 Ronco G, et al. Lancet Oncol. 2010;11: 249-257. 17 17 Sàng lọc UTCTC bằng HPV DNA tại Mỹ. Thử nghiệm ATHENA, phụ nữ >25 tuổi • Nghiên cứu trên 42,208 phụ nữ >25 tuổi tại Mỹ • Được thăm khám phụ khoa, làm PAP LBC, HPV testing (định típ) • Soi cổ tử cung cho tất cả phụ nữ HPV (+) và/hoặc cytology (+); và một nhóm ngẫu nhiên hrHPV (-). • Nghiên cứu lớn đầu tiên tại Mỹ về sàng lọc dựa trên HPV Wright et al. (2011) Am J Clin Path 18 9
29/05/2017 ATHENA: Thiết kế nghiên cứu Phụ nữ >21 tuổi, khám phụ khoa định kì N=47,028 PAP âm tính/ HPVdương PAP dương tính, PAP/HPV âm tính tính HPV bất kì 25t 25t Ngẫu nghiên Soi Soi CTC/ CTC, n=1.041 Sinh thiết Rời nghiên cứu 19 ATHENA: Thiết kế nghiên cứu, giai đoạn theo dõi 3 năm Soi CTC 20 10
29/05/2017 Nguy cơ CIN 3/ ung thư ở nhóm PAP (-),HPV(-) Kaiser N. California; 1,011,092 women >30 yrs Gage et al. JNCI 2014; 106 21 ATHENA: 3 năm CIR của ≥CIN3 Phân tầng bởi kết quả sàng lọc ban đầu 30 25 HPV 16+ CIR ≥CIN3 (%) 20 15 HPV 18+ 10 HPV+ 5 Other 12 hrHPV+ 0 HPV- Baseline Year 1 Year 2 Year 3 Tỷ lệ cộng dồn nguy cơ dẫn đến CIN3 của những phụ nữ nhiễm HPV chủng 16 là 25% ở năm 3. Athena trial 22 11
29/05/2017 Phác đồ tầm soát đầu tay bằng HPV DNA của Mỹ Tầm soát thường quy 31 33 35 Theo dõi 12 tháng HPV− 39 45 51 Âm tính 52 56 58 12 other hrHPV+ Tế bào học 59 66 68 ≥ ASC-US 16 18 HPV16/18+ hrHPV Soi CTC Soi CTC Tháng 1/2015 SGO/ ASCCP ban hành khuyến cáo lâm thời trong đó trích dẫn tầm soát đầu tay bằng xét nghiệm HPV DNA tốt hơn chiến lược tầm soát bằng tế bào học và có hiệu quả tương đương như chiến lược bộ đôi xét nghiệm 23 Sàng lọc bước đầu bằng HPV DNA Một số nước đưa vào chương trình quốc gia Chương trình quốc gia Turkey 2015 Netherlands 2016 Australia 2017 24 12
29/05/2017 Chương trình sàng lọc quốc gia của Hà Lan hrHPV Chương trình tầm soát Positive Negative - Xét nghiệm HPV được tiến hành cho phụ nữ ở các tuổi Cytology 30,35,40,50 và 60 ( Giảm số lần ≥ASCUS NILM xét nghiệm từ 7 xuống 5 lần trong cuộc đời người phụ nữ) Colposcopy - Định típ HPV có thể được cân Repeat Cytology (6 months) nhắc nhưng không phải là một khuyến cáo chính thức. ≥ASCUS NILM Colposcopy HPV DNA là xét nghiệm sàng lọc đầu tay, theo dõi bằng xét nghiệm tế bào học với những trường hợp dương tính với HPV 25 Chương trình sàng lọc quốc gia của Úc Tuổi bắt đầu tầm soát HPV là 25 tuồi, tầm soát lại sau 5 năm. HPV DNA sàng lọc đầu tay, theo dõi bằng xét nghiệm tế bào học với những trường hợp dương tính với HPV. Phụ nữ dương tính 16/18 được soi cổ tử cung. 70-74 tuổi không cần tầm soát 26 13
29/05/2017 Sàng lọc bước đầu bằng HPV DNA Một số nước đưa vào hướng dẫn quốc gia Guidelines WHO International Recommendations Sweden Guidelines Spain Guidelines Portugal Guidelines Estonia Guidelines USA FDA Approval & Guidance Thailand Guideline Vietnam Guideline Hướng dẫn 27 Hướng dẫn của Mỹ về tầm soát đầu tay bằng xét nghiệm HPV DNA • Xét nghiệm HPV đầu tay có thể được cân nhắc sử dụng thay thế cho các xét nghiệm hiện tại để tầm soát nguy cơ ung thư cổ tử cung ở phụ nữ từ 25 tuổi trở lên • Phụ nữ âm tính với xét nghiệm HPV có thể tầm soát lại sau ít nhất 3 năm. • Phụ nữ dương tính với HPV chủng 16 hoặc 18 nên được soi cổ tử cung. • Kết quả HPV dương tính với 12 nhóm HPV nguy cơ cao nên được làm tế bào học kiểm tra. • Các nhà lâm sàng không nên sử dụng các xét nghiệm HPV mà chưa có chỉ định chính thức cho tầm soát đầu tay. Huh, W. et al. Gynecol Oncol. 2015 doi:10.1016/j.ygyno.2014.12.022 Huh, W. et al. Obstet Gynecol 2015; 125: 330-337 28 14
29/05/2017 Hướng dẫn tầm soát của Thái Lan HPV DNA là xét nghiệm sàng lọc đầu tay, theo dõi bằng xét nghiệm tế bào học với những trường hợp dương tính với HPV . Phụ nữ dương tính với chủng HPV 16/18 được soi cổ tử cung 29 Đánh giá phương pháp sàng lọc • Hiệu quả của các quy trình sàng lọc khác nhau được đánh giá ở phụ nữ ≥ 25 tuổi • Chiến lược đánh giá bao gồm: - Tế bào học - Sàng lọc bước đầu tìm HPV 16/18 và xét nghiệm tế bào học nếu 12 chủng HPV khác (+) - Co-testing* *Co-testing đối với phụ nữ ≥30 tuổi, tế bào học đối với phụ nữ 25-29 tuổi Hướng dẫn của Mỹ không khuyến cáo co-testing cho phụ nữ ˂30 tuổi Wright, et al. Gynecol Oncol. 2015 doi:10.1016/j.ygyno.2014.11.076 30 15
29/05/2017 Phương pháp sàng lọc TBH Tầm soát thường quy Âm tính Tầm soát lại sau 3 năm TBH Âm tính ASC-US XN HPV Dương tính LSIL/HSIL Soi CTC Soi CTC 31 So sánh các chiến lược tầm soát ở phụ nữ >25 tuổi CIN3+ được phát hiện và soi CTC Số xét Số trường CIN3+ Chiến lược sàng Soi cổ tử Số ca soi nghiệm hợp CIN3 Phát triển lọc cung CTC/CIN3+ sàng lọc baseline từ năm 1-3 Cytology 45,166 143 36 1934 10.8 Wright et al. Gynecol Oncol 2015 Roche data on file, 2011. 32 16
29/05/2017 Chiến lược tầm soát: Bộ đôi xét nghiệm Conv. PAP – HPV Tầm soát 3-5 năm Cytology Âm tính / HPV- HPV- Bộ đôi 12 tháng Âm tính / HPV+ 31 33 35 39 45 51 HPV 16/18 52 56 58 (+) 59 66 68 ASC-US / HPV+ 16 18 >ASC-US 16 18 COLPOSCOPY cobas® HPV Trích khuyến cáo từ hướng dẫn tầm soát của Mỹ Saslow D. et al. Ca Cancer J Clin. 2012;62:147-172 33 33 So sánh các chiến lược tầm soát ở phụ nữ >25 tuổi CIN3+ được phát hiện và soi CTC Số xét Số trường CIN3+ Chiến lược sàng Soi cổ tử Số ca soi nghiệm hợp CIN3 Phát triển lọc cung CTC/CIN3+ sàng lọc baseline từ năm 1-3 Cytology 45,166 143 36 1934 10.8 Co-testing 82,994 143 97 3097 12.9 Wright et al. Gynecol Oncol 2015 Roche data on file, 2011. 34 17
29/05/2017 Tầm soát đầu tay bằng HPV Định týp HPV 16/18 và xử trí tiếp bằng tế bào học Routine screening 31 33 35 Follow up in HPV− 39 45 51 12 months NILM 52 56 58 12 other hrHPV+ Cytology 59 66 68 ≥ ASC-US 16 18 HPV16/18+ hrHPV COLPOSCOPY COLPOSCOPY hrHPV, high risk HPV 35 So sánh các chiến lược tầm soát ở phụ nữ >25 tuổi CIN3+ được phát hiện và soi CTC Số xét Số trường CIN3+ Chiến lược sàng Soi cổ tử Số ca soi nghiệm hợp CIN3 Phát triển lọc cung CTC/CIN3+ sàng lọc baseline từ năm 1-3 Tế bào học 45,166 143 36 1,934 10.8 Co-testing 82,994 143 97 3,097 12.9 HPV primary 52,651 197 97 3,769 12.8 Wright et al. Gynecol Oncol 2015 Tổng số Trường hợp ≥CIN3 =347 Roche data on file, 2011. 36 18
29/05/2017 So sánh New U.S. các phươngGuidelines Screening pháp tầm soát Ý nghĩa 2012 đối với USPSTF andbệnh nhân ACS/ASCCP/ASCP HPV Đặc tính PAP Co-testing Primary Mức độ bảo vệ Thấp Cao Cao Chi phí 1x test 2x tests 1x test Tính phức tạp Cao Cao Thấp Soi cổ tử cung Thấp Cao Cao Thời gian tầm soát lại Ngắn Dài Dài 37 Cập nhật các phác đồ sàng lọc của Việt Nam: Kế hoạch hành động quốc gia 2016- 2025, Bộ Y tế ban hành 23/9/2016 38 19
29/05/2017 Phác đồ 1: Pap’s smear đầu tay XN tế bào học (cổ điển hoặc LBC) Không có bất thường ≥ ASC-H ASC-US TB biểu mô NILM và/hoặc ≥ ASC hoặc XN HPV ngay hoặc HPV (+) Sàng lọc lại bằng TB HPV (-) Soi CTC sau mỗi 2 năm tế bào sau 1 năm Nghi ngờ ung Dương tính Âm tính thư Sàng lọc lại Chuyển Sinh thiết Không sinh thiết sau 2 năm tuyến để khẳng định và điều trị Nếu (-): XN CIN2+: điều trị Áp lạnh nếu LEEP nếu TB sau 2 bằng áp lạnh đủ không đủ điều năm. CIN1: hoặc LEEP điều kiện kiện áp lạnh sàng lọc sau 1 năm Tái khám sau 6 tháng - 1 năm 39 Phác đồ 3B: HPV đầu tay (định týp từng phần) Áp dụng cho Xét nghiệm HPV phụ nữ ≥ 25 tuổi (Định týp từng phần) Bình thường HPV nguy cơ cao (+) 16, 18 (-) HPV 16, 18 (+) ≥ ASC Sàng lọc lại Tế bào CTC Soi CTC NILM sau 3 năm Sàng lọc lại sau 1 năm Nghi ngờ Dương tính Âm tính ung thư Sàng lọc lại Chuyển Sinh thiết Không sinh thiết sau 2 năm tuyến để khẳng định và điều trị Nếu (-): CIN2+: điều Áp lạnh LEEP nếu XN TB sau trị bằng áp nếu đủ không đủ điều 2 năm. lạnh hoặc điều kiện kiện áp lạnh CIN1: sàng LEEP lọc sau 1 năm Tái khám sau 1 năm 40 20